DGW BIP DGW
GRÓB NIEZNANEGO ŻOŁNIERZA
Wtorek, 6 grudnia 2016 r.

DGW-foto-3DGW-foto-3DGW-foto-3DGW-foto-3DGW-foto-3DGW-foto-3DGW-foto-3DGW-foto-3DGW-foto-3DGW-foto-3

 

Idea budowy w Warszawie Grobu Nieznanego Żołnierza powstała w 1923 roku. Wcześniej, pamięć o bezimiennych ofiarach wojny uczcili Francuzi, składając pod Łukiem Tryumfalnym zwłoki jednego z tysięcy niezidentyfikowanych bojowników pod Verdun. W ślad za nimi poszły inne narody.

24 stycznia 1925 r. ówczesny minister spraw wojskowych gen. dyw. Władysław Sikorski przedstawił Radzie Ministrów wniosek w sprawie ustanowienia i budowy Grobu Nieznanego Żołnierza, proponując jego lokalizację w centralnym punkcie kolumnady Pałacu Saskiego, wzniesionej w latach 1838-1841 przez architekta Adama Idzikowskiego.
 
Wystrój Grobu zaprojektował Stanisław Ostrowski. Łuk środkowy arkady artysta ozdobił metalowym orłem, a po obu jego stronach, umieścił na stalowych konstrukcjach kopie Orderu Virtuti Militari i Krzyża Walecznych. Gdy miejsce pod pomnik było gotowe, 4 kwietnia 1925 r., wybrano - drogą losowania - pobojowisko lwowskie z lat 1918-1919, jako miejsce skąd zwłoki polskiego żołnierza, poległego w walkach z Ukraińcami, włożone do trzech trumien (sosnowej, cynkowej i z czarnego dębu), a następnie, specjalnym pociągiem przetransportowano do Warszawy. Wczesnym rankiem 2 listopada 1925 r. przewieziono je na lawecie 6-konnym zaprzęgiem z Dworca Wschodniego do katedry św. Jana. Stamtąd, po uroczystym nabożeństwie, odprawionym przez kardynała Aleksandra Kakowskiego, kondukt przeszedł na Plac Saski. Po opuszczeniu trumny do niszy ustawiono obok niej 14 urn z ziemią z pobojowisk wytypowanych do losowania. Wystrzelono 24 salwy armatnie. O godz. 13.00 w całym kraju minutą ciszy oddano hołd Nieznanemu Żołnierzowi. Po nasunięciu płyty nagrobnej, na której umieszczono napis: Tu leży Żołnierz Polski poległy za Ojczyznę, prezydent RP Stanisław Wojciechowski złożył srebrny wieniec i zapalił wieczny ogień w centralnym zniczu. Wartę honorową zaciągnęli żołnierze z 36. pułku Legii Akademickiej.
 
Od tamtego czasu GNŻ stał się panteonem narodowej pamięci, miejscem składania kwiatów podczas uroczystości państwowych i wojskowych oraz oficjalnych wizyt zagranicznych delegacji wysokiego szczebla. W grudniu 1944 roku, w odwecie za Powstanie Warszawskie, okupant wysadził w powietrze Pałac Saski. Los zrządził, że z monumentalnej kolumny ocalały tylko arkady kryjące Grób, który po wojnie odrestaurowano wg projektu Zygmunta Stępińskiego. Została wtedy dodana metalowa makieta Krzyża Grunwaldu.

Nadzór nad odbudową GNŻ sprawował Departament Kwaterunkowo-Budowlany MON przy współpracy z Wydziałem Urbanistyki Biura Odbudowy Stolicy, a także wydziałami: Dróg i Mostów oraz Terenów Zielonych Zarządu Miejskiego. 8 maja 1946 r. przed GNŻ odbył się uroczysty Apel Poległych, do urn wsypano w tym dniu ziemię z 24 pól bitewnych.
 
W 1964 roku wokół GNŻ wykonano nową posadzkę o powierzchni 2432 m kw., zmieniono płytę nagrobną, zainstalowano reflektory oświetlające obiekt, otynkowano wnętrza arkad. W następnym roku wykonano stojaki do wieńców oraz instalację ogrzewczą dla warty honorowej. W 1973 roku przeprowadzono ponowną renowację Grobu, w wyniku której wszystkie elementy z piaskowca zastąpiono szarym, polerowanym granitem. Ponadto wmurowano nowe tablice z nazwami pól bitewnych.

2 czerwca 1979 roku, podczas swojej pierwszej pielgrzymki w Polsce, przy grobie modlił się papież Jan Paweł II. Złożył swój podpis w Księdze Pamiątkowej GNŻ, który zobaczyć można w Sali Tradycji DGW przy Placu Piłsudskiego w Warszawie.

W 1988 roku w Wojskowym Instytucie Historycznym opracowano treść nowych 12 tablic upamiętniających całe militarne dzieje Polski, umieszczając na nich nazwy 142 pół bitewnych od Cedyni do Berlina. 11 listopada 1990 r. na filarach Grobu zamontowano wierne kopie czterech tablic z 1925 roku. Natomiast w roku następnym, w 200 rocznicę Konstytucji 3 Maja, prezydent RP Lech Wałęsa odsłonił 14 nowych tablic, uwzględniających oprócz szlaków bojowych miejsca martyrologii polskiego narodu od zesłań na Syberię, po tragedie w Katyniu, Charkowie i Miednoje. Dwie osobne tablice poświęcone są Marynarce Wojennej i Siłom Powietrznym.
 
Grób Nieznanego Żołnierza, niezależnie od ideologii i podziałów, pozostał Panteonem Narodowej Pamięci - miejscem obdarzanym przez wszystkich czcią i szacunkiem. Podobnie jak dawniej, tak i dziś na płycie GNŻ kwiaty składają odwiedzający nasz kraj wysokiej rangi osobistości - koronowane głowy, przedstawiciele świata polityki, sił zbrojnych, delegacje krajowych i zagranicznych władz państwowych oraz różnego rodzaju organizacji, a także ambasadorowie obejmujący misję dyplomatyczną w Warszawie.
Klub DGW Dla szkół
Linki społecznościowe DGW na facebook DGW na Instagram DGW na YouTube